Hoe wordt de helderheid van lampen gemeten?
De lichtstroom of het stralingsvermogen, dus de helderheid van een lamp, wordt gemeten met een zogenaamde Ulbricht-globe. Hiervoor wordt de lamp in het midden van de globe geplaatst. Vervolgens wordt de door de lamp afgegeven lichtstroom gereflecteerd door het binnenoppervlak van de globe. De direct uitgestraalde en de gereflecteerde lichtstroom vormen samen de totale lichtstroom. Deze wordt vervolgens met behulp van een fotometer gemeten en uitgedrukt in lumen.
Deze meetmethode heeft als voordeel dat de stralingskarakteristiek van een armatuur, dat wil zeggen waar de armatuur meer of minder licht uitstraalt, geen rol speelt: de indirecte lichtstroom verspreidt zich gelijkmatig en zorgt zo overal voor dezelfde verlichtingssterkte. Zo worden meetfouten als gevolg van een afwijkende stralingskarakteristiek voorkomen.
Waardoor ontstaat een afname van de lichtstroom?
De levensduur van een LED hangt af van vele factoren – veel meer dan alleen de gebruiksduur:
- LED-verlichtingsmiddelen of LED-chips bestaan uit zogenaamde halfgeleiderkristallen. Ondanks zorgvuldige productieprocessen is het technisch niet mogelijk om volledig zuivere kristallen te produceren, waardoor er op sommige plaatsen onzuiverheden ontstaan. Naarmate de LED-lamp langer in gebruik is, ontstaan er hogere temperaturen, die de genoemde plekken niet zonder meer kunnen doorstaan. Daarmee begint de onvermijdelijke degradatie van de LED's.
- LED's zijn weliswaar zeer efficiënt, maar ondanks hun lage energieverbruik produceren ze een zekere hoeveelheid afvalwarmte – met name in het gebied van de halfgeleiderchip. Hoe hoger de bedrijfstemperatuur, hoe sterker thermische processen een negatieve invloed hebben op de betrouwbaarheid en de lichtkwaliteit. Als deze warmte niet voldoende wordt afgevoerd, versnelt de afname van de kleurweergave aanzienlijk.
De levensduur van leds is beïnvloedbaar
De effecten van thermische, elektrische en omgevingsfactoren op de degradatie van leds zijn meetbaar – en bij correct gebruik ook beheersbaar onder de volgende voorwaarden:
- Thermomanagement: aluminium behuizingen of speciale koelribben helpen de ontstane warmte efficiënt af te voeren. Daarbij spelen zowel het Ontwerp van het armatuur als het materiaal van het armatuur een rol.
- Omgevingstemperatuur: In warme of slecht geventileerde omgevingen verslechtert de warmteafvoer, wat de degradatie van de LED versnelt.
- Onderhoudsfactoren: Deze beschrijven in hoeverre een verlichtingsinstallatie moet worden onderhouden of de lichtopbrengst in de loop der jaren moet worden bijgesteld om bepaalde verlichtingssterktes duurzaam te waarborgen.
- De rol van de driver: Een hoogwaardige driver zorgt voor een constante stroomtoevoer en beschermt de LED tegen spanningspieken. Goedkope of ongeschikte drivers kunnen daarentegen storingen in de hand werken of het degradatieproces versnellen. Met name bij dimbare armaturen is de compatibiliteit tussen dimmer en driver doorslaggevend voor een stabiele werking.
